کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

تزریق بوتاکس شیوه ای رایج در جوانسازی پوست و از بین بردن چین و چروک به شمار می رود. البته استفاده از این ماده تنها به منظور محو کردن خطوط عمیق پوستی و بهبود وضعیت پوست مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. بلکه در درمان بسیاری از بیماری ها نیز به کار گرفته می شود؛ به عنوان مثال می توان به مشکلاتی همچون تکرر ادرار، مشکلات گوارشی، دردهای اسکلتی و مفصلی و پرش عضلات صورت اشاره کرد. در این مقاله به معرفی انواع کاربرد درمانی تزریق بوتاکس می‌پردازیم. در ادامه با ما همراه باشید.

 

بوتاکس چیست؟

بوتاکس نام تجاری سم بوتولینیوم (Botulinum toxin) است که از باکتری کلستریدیوم بدست می آید. این ماده یکی از کشنده ترین سموم جهان است که در مقادیر کم موجب مسمومیت شدید و حتی مرگ می شود. سابقه استفاده از ماده بوتاکس در علم پزشکی به بیش از 50 سال پیش بازمیگردد. اولین بار یک چشم پزشک آمریکایی از این ماده در درمان انحراف چشم استفاده کرد. چند سال بعد سازمان غذا و داروی آمریکا مهر تاییدی بر این موضوع زد و به کارگیری از این ماده در سایر حوزه های پزشکی آغاز شد. از آن زمان تاکنون در رابطه با این ماده تحقیقات گسترده ای انجام شده و هر روزه ابعاد تازه تری از کاربرد درمانی تزریق بوتاکس مشخص می شود.

 

بوتاکس چگونه عمل می کند؟

بوتاکس نوعی پروتئین و شامل بیش از هزار نوع اسیدآمینه است. این ماده بعد از تزریق به عضله، استیل کولین موجود در نورون ها (نوعی انتقال دهنده عصبی) را مسدود می کند. نتیجه این فرآیند جلوگیری از تحریک عضلات و فلج شدن آنها است. البته تاثیر بوتاکس روی ماهیچه و عضلات همیشگی نیست. بلکه بعد از گذشت مدت زمان معین (معمولاً 2 الی 7 ماه) به حالت اولیه خود بازمی گردد. تزریق بوتاکس برای همه افراد در مقادیر متفاوت انجام می شود. جنسیت یکی از مهم ترین پارامترهای تعیین کننده در میزان بوتاکس مورد استفاده است. مردان در مقایسه با زنان به دلیل عضلات بزرگ تر به میزان بیشتری از این ماده نیاز دارند. نوع عارضه و شرایط فرد نیز از جمله پارامترهای دخیل در این موضوع هستند. برندهای مختلفی از ماده بوتاکس در کشور وجود دارد که با یکدیگر از لحاظ قیمت، ماندگاری و عوارض اختلاف دارند.

 

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

استفاده از بوتاکس در حوزه پزشکی قدمتی 50 ساله دارد. بسیاری از مشکلات را می توان به کمک این ماده و بدون هیچ گونه جراحی یا برشی به شکل موقت درمان کرد. به طور کل کاربرد درمانی تزریق بوتاکس عبارتند از:

جوانسازی پوست

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

شناخته شده ترین و رایج ترین کاربرد درمانی تزریق بوتاکس جوانسازی و زیبایی پوست صورت است. به کارگیری این ماده در جوانسازی پوست قدمتی 15 ساله دارد. این روش برای درمان چین و چروک استاتیک (ناشی از افزایش سن و پیری) پاسخگو نیست. اما برای درمان چین و چروک دینامیک (ناشی از انقباض عضلات) یکی از بهترین راهکارها می باشد. چروک موجود در پیشانی، خطوط پنجه کلاغی کنار چشم، خط اخم و چین و چروک بالای بینی از جمله موارد قابل درمان با این روش به شمار می روند. در واقع ماده بوتاکس با اثرگذاری بر عضلات محدوده پیشانی یا اطراف چشم آنها را فلج می کند. آثار این فرآیند به تدریج خود را در کاهش عمق خطوط صورت نشان می دهد. تزریق بوتاکس در کنار درمان چروک دینامیک، لیفت مختصر ابرو را نیز به دنبال دارد.

درمان میگرن

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

امروزه از تزریق بوتاکس به عنوان یکی از روش های نوین درمان سردردهای میگرنی یاد می شود. کاربرد درمانی تزریق بوتاکس در بهبود میگرن به دلیل موفقیت 80 درصدی در بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی رایج است. البته انجام این کار با تزریق زیبایی بوتاکس کاملاً متفاوت و باید زیر نظر نورولوژیست (متخصص مغز و اعصاب) انجام شود. در این روش عضلات مختلف محدوده سر از قبیل گیجگاهی، پیشانی، پس سری و بالای شانه برای تزریق بوتاکس انتخاب می شود. ماده تزریقی به محض ورود از آزاد شدن سیگنال درد در سلول های عصبی سر و گردن جلوگیری می کند. البته تزریق بوتاکس تنها برای سردردهای میگرنی و تنشی موفقیت آمیز است و استفاده از آن برای سینوزیت و یا سردرد ناشی از فشار خون بالا مرسوم نمی باشد.

درمان تعریق شدید

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

نخستین کاربرد درمانی تزریق بوتاکس برای رفع تعریق شدید زیربغل به سال 2004 بازمی گردد. امروزه بسیاری از کشورها برای رفع مشکل عرق شدید (هیپرهییدروز) زیربغل، دست، پا، سر، صورت و سینه از این روش استفاده می کنند. استیل کولین به عنوان یک واسطه شیمیایی نقش تحریک غدد عرق را بر عهده دارد. بوتاکس بعد از تزریق به زیر بغل یا سایر نقاط مورد نظر، از آزاد شدن این ماده جلوگیری می کند. اثرگذاری این روش بسیار بالا و معادل 87-82 درصد ارزیابی شده است. حتی میزان اثرگذاری در برخی نواحی بدن تا 90 نیز افزایش می یابد. البته اثر بوتاکس بر کاهش تعریق بعد از 12-4 ماه از بین رفته و نیازمند تجدید تزریق است.

درمان تکرر ادرار

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

نمونه دیگری از کاربرد درمانی تزریق بوتاکس مربوط به مشکلات ادراری است؛ به عنوان مثال می توان به بیش فعالی مثانه اشاره کرد. تزریق ماده بوتاکس به عضلات مثانه موجب شل شدن آنها می شود. در نتیجه مقدار بیشتری ادرار را در خود جای داده و تعداد دفعات دفع نیز کاهش می یابد. این روش همچنین گزینه مناسبی برای بهبود تکرر ادرار یا عفونت ادراری در افراد مبتلا به مشکلات پروستات است. این کار با کاهش اندازه غده پروستات با تزریق فراهم می شود.

بهبود درد مفصلی و اسکلتی

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

تزریق داخل مفصلی یکی از روش های موثر در در کنترل درد و بهبود عملکرد افراد مبتلا به آرتروز یا آرتریت است. بهبود این عوارض با تزریق داخل مفصلی به کمک موادی همچون کورتون (استروئید)، پلاسما، هیالورونیک اسید، اوزون و بوتاکس انجام می شود. بوتاکس به واسطه نقش ضد درد خود، روشی موثر در درمان دردهای اسکلتی و مفصلی شانه، ران و زانو است.

درمان گرفتگی عضلات گردن

رفع گرفتگی گردن (دیستروفی) یکی دیگر از کاربرد درمانی تزریق بوتاکس است. انقباض غیرارادی عضلات گردن که موجب کجی یا لرزش آن می شود، دیستروفی نام دارد. این عارضه به دلیل خونرسانی ضعیف به ماهیچه های ناحیه گردن و گرفتگی آنها ایجاد می شود. تزریق بوتاکس عضلات گرفته و منقبض را فلج و کجی یا لرزش آن را تا مدت زمان معین برطرف می کند.

درمان انحراف چشم

عضلات مختلفی در اطراف چشم قرار دارد که به صورت متقابل به هم نیرو وارد می کنند. گاهی اوقات توازن نیروها به هم خورده و مشکلاتی همچون انحراف چشم به وجود می آید. این عارضه در صورت عدم درمان به موقع منجر به ضعیفی، دوبینی و حتی از دست رفتن بینایی می شود. اولین کاربرد درمانی تزریق بوتاکس در حوزه پزشکی مربوط به این عارضه است. این ماده ضمن اثرگذاری بر ماهیچه های اطراف چشم از ارسال سیگنال به عصبی به آنها جلوگیری می کند. در نتیجه عضلات به تدریج تعادل از دست رفته خود را پیدا می کنند.

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

کاربرد درمانی تزریق بوتاکس

درمان پلک زدن غیر ارادی

دیستروفی شاخه ای از بیماری های مغز و اعصاب است که به صورت تیک عصبی نمایان می شود. بسیاری از بیماری های موجود در این شاخه را می توان به سادگی با تزریق بوتاکس کنترل و درمان کرد؛ به عنوان مثال می توان به بلفارواسپاسم (پلک زدن غیرارادی) اشاره کرد. در حال حاضر تزریق بوتاکس بهترین درمان برای پلک زدن غیر ارادی است. تزریق برای درمان این عارضه در عضلات اطراف چشم انجام می شود. میزان رضایت بخشی از این روش در بین بیماران حدود 90-80 درصد است. البته حداکثر زمان تاثیر این ماده 3 ماه و تکرار تزریق برای حفظ وضعیت سالم الزامی است.

درمان پرش عضلات صورت

درمان انقباض غیر اداری عضلات یک سمت صورت (همی فاسیال اسپاسم) یکی دیگر از کاربردهای درمانی تزریق بوتاکس است. میزان موفقیت این روش در مقایسه با روش جراحی یا دارودرمانی 70 الی 80 درصد است. همی فاسیال اسپاسم به دلیل آسیب یا تحریک عصب هفتم صورت شکل می گیرد. پرش نامنظم و بدون درد (تیک) یک سمت صورت از علائم بروز این عارضه است.

درمان ناتوانی در بلع

ناتوانی در بلع یا آشالازی به دلیل اختلال در عملکرد مری رخ می دهد. این مشکل بلع و غذاخوردن را مختل و از ورود غذا به معده جلوگیری می کند. در این مورد از کاربرد درمانی تزریق بوتاکس، ماده مورد نظر با استفاده از اندوسکوپ به بخش منقبض مری وارد می شود. درمان آشالازی با بوتاکس روشی مناسب برای کسانی است که قادر به انجام جراحی نیستند.

 

سخن پایانی

ما در این مقاله به بررسی انواع کاربرد درمانی تزریق بوتاکس پرداختیم. اگرچه بوتاکس در بین مردم بیشتر در رابطه با زیبایی و جوانسازی پوست صورت شهرت دارد. اما کاربرد آن موضوعی فراتر از رفع چین و چروک است و در درمان بسیاری از مشکلات مورد استفاده قرار می گیرد؛ به عنوان مثال می توان به درمان تعرق شدید، بی اختیاری و تکرر ادراری، درد مفصلی، ناتوانی در بلع غذا، پرش غیر ارادی عضلات صورت و گردن و … اشاره کرد. تزریق بوتاکس در بسیاری از موارد جایگزین مناسبی برای عمل جراحی و سایر روش های تهاجمی به شمار می رود. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره کاربرد درمانی تزریق بوتاکس می‌توانید به مطب دکتر احمدعلی رجب پور فوق تخصص جراحی پلاستیک و زیبایی در تهران مراجعه کنید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *